Gemeenschap van goederen: geldt dat ook voor erfenissen uit het buitenland?



Liefde kent geen (lands)grenzen. Meer dan eens komt het dan ook voor dat iemand zijn thuisland voor de ware liefde verlaat om zich in een ander (ver) land te vestigen, met een internationaal huwelijk tot gevolg. De ouders van de betreffende partner blijven over het algemeen achter in het verre thuisland. Ons kantoor is betrokken bij een echtscheiding waarbij een Nederlands-Afghaanse man in de jaren negentig in Moskou is gehuwd met een Russische vrouw. De zaak is in behandeling geweest bij de Hoge Raad en inmiddels verwezen naar een ander Gerechtshof. Doordat partijen onmiddellijk na het huwelijk in Nederland zijn gaan wonen is het Nederlands recht op het huwelijksvermogensregime van toepassing. De jaren verstrijken en beide ouders van de vrouw komen te overlijden. De vrouw erft nog gedurende het huwelijk op basis van Russisch recht onroerend goed (het recht van erfpacht op een appartement in Rusland) in haar thuisland. De statistieken wijzen uit dat ongeveer een derde van de huwelijken in een echtscheiding eindigt. Ook in casu rijzen de huwelijksproblemen en is een echtscheiding onafwendbaar. De man is van mening dat hij aanspraak kan maken op het buitenlandse onroerend goed. Er is immers een gemeenschap van goederen. Dat betekent bij scheiden, delen. Of toch niet?


Per 1 januari 2018 is, zoals u wellicht weet, de wetgeving op het gebied van het huwelijksvermogensrecht in Nederland ingrijpend veranderd. Sindsdien geldt de wettelijk beperkte gemeenschap van goederen. Dit houdt onder meer in dat schenkingen en erfenissen in beginsel buiten de gemeenschap van goederen blijven en dus niet hoeven te worden verdeeld bij een echtscheiding. Bij een huwelijk na 1 januari 2018 treden deze problemen dan ook niet meer op. Voor alle huwelijken vóór 1 januari 2018 geldt de algehele gemeenschap van goederen. Op enkele uitzonderingen na zijn alle bezittingen en schulden van voor dan wel tijdens het huwelijk gemeenschappelijk. Zo hoeft een schenking of erfenis op basis van het recht vóór 1 januari 2018 enkel niet te worden verdeeld op het moment van echtscheiding, indien de overledene een uitsluitingsclausule in haar dan wel zijn testament heeft opgenomen. Het testament dient expliciet te vermelden dat een erfenis geen deel uit zal maken van de huwelijksgoederengemeenschap van de erfgenaam. In onze casus hadden de Russische ouders van de vrouw geen uitsluitingsclausule opgenomen in het testament. Hoofdregel is dan dat de erfenis ook deel uitmaakt van de te verdelen gemeenschap. Maar geldt deze hoofdregel ook zonder meer voor buitenlands onroerend goed? Valt dit eveneens altijd in de algehele gemeenschap van goederen?


Wat betreft erfenissen is Nederland een vreemde eend in de bijt. In het buitenland maakt een erfenis over het algemeen géén deel uit van het te verdelen vermogen op het moment van echtscheiding. Ouders of andere erflaters in het (verre) buitenland zijn er daardoor over het algemeen niet op bedacht dat dit in Nederland anders geregeld is. In Rusland erven bijvoorbeeld de kinderen in plaats van de partner. De Nederlandse hoofdregel kan buiten toepassing worden gelaten indien het gelet op de omstandigheden naar de maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, de zogenaamde onaanvaardbaarheidsexceptie. Dit betekent dus dat een erfenis uit het buitenland onder omstandigheden niet hoeft te worden verdeeld bij een echtscheiding. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat hierbij onder meer van belang is of de buitenlandse erflater bedacht kon zijn geweest op het afwijkende Nederlandse huwelijksvermogensrecht en de gevolgen daarvan en of aangenomen kan worden dat de overledene de intentie had om de erfenis enkel na te laten aan zijn of haar erfgenaam. Daarnaast is van belang of de erfgenaam het verdelen van de erfenis niet had kunnen voorkomen door nog tijdens het huwelijk huwelijkse voorwaarden te maken[1].


Kortom, indien u bent gehuwd in gemeenschap van goederen en u erft tijdens uw huwelijk buitenlands vermogen c.q. onroerend goed dan maakt deze erfenis niet altijd deel uit van het te verdelen vermogen op het moment van echtscheiding. Het buiten de verdeling laten van de erfenis is echter nog steeds een uitzondering. Indien u een erfenis uit het buitenland ontvangt is het aan u om aan te voeren dat de erfenis op basis van de redelijkheid en billijkheid niet verdeeld hoeft te worden. Het enkele argument dat de buitenlandse erflaters niet op de hoogte zijn van het Nederlandse stelsel is hierbij volgens de Hoge Raad niet voldoende. Heeft u nog vragen of heeft u behoefte aan advies over dit onderwerp, neemt u dan gerust contact op met een van onze specialisten op het gebied van personen- en familierecht.




[1] ECLI:NL:HR:2017:276 en ECLI:NL:HR:2018:2379.

Uitgelichte berichten
Recente berichten
Archief
Zoeken op tags
Volg ons
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square

Telefoon 045-571 4576

Fax 045-5713026

 

info@boumans-adv.nl

Openingstijden:

Ma-vr 8:30 tot 17:00 uur

Samenwerking

Algemene voorwaarden

Privacy statement

Klachten

  • Wix Facebook page
  • LinkedIn Social Icon