De rechtsstaat kon hen niet meer beschermen


Gisteren op weg naar de rechtbank hoorde ik op de radio een mevrouw zeggen, over de joden in de Tweede Wereldoorlog: …… de rechtsstaat kon hen niet meer beschermen. Ze zei niet dat er geen rechtsstaat was, maar dat de rechtsstaat die er was de joden niet kon beschermen.


In de gebruikelijk definitie van de rechtsstaat, gaat haar uitspraak niet op. Nazi-Duitsland, maar ook de door de bezetter ingestelde overheid in ons land, is volgens die definitie geen rechtsstaat, maar het gaf wel te denken. Want laten we uitgaan van de definitie zoals die dame gebruikt, namelijk dat er wel een overheid is, een overheid die wetten en regels instelt, die wetten en regels toepast. Er rechters zijn die wetten en regels beoordelen en politie en justitie die regels handhaaft. Die wetten en regels en haar uitvoerders zijn dan dus fout, want die konden niet voorkomen dat mensen uitsluitend vanwege hun geloofsovertuiging werden opgesloten, aan onmenselijke behandeling worden blootgesteld en werden gedood.


Vandaag was ik in Kamp Vught een SS-concentratiekamp tijdens de tweede wereldoorlog, waar mensen vanwege hun geloofsovertuiging weren opgesloten. Ik was om precies te zijn in de PI Vught, de gevangenis. Deze gevangenis staat op de plek van het voormalige Konzentrationslager Herzogenbusch, zoals de bezetter het noemde en ik heb moeite met die plek.


Jammer genoeg moet ik er vaker zijn, sommige van mijn cliënten zitten daar. Toen ik voor de tweede keer naar deze gevangenis ging, heb ik het Nationaal Monument Kamp Vught bezocht, dat pal naast de ingang van de gevangenis ligt. Het is een permanente tentoonstelling over het concentratiekamp. Dat bezoek heeft het ongemakkelijke gevoel er niet beter op gemaakt. Toen ik door tentoonstelling liep en geconfronteerd werd met het ongelofelijk lijden dat in Kamp Vught heeft plaatsgevonden, de verschrikkelijke gruweldaden die daar zijn gepleegd, had ik er nog meer moeite mee dat daar op die plek opnieuw mensen gevangen worden gehouden. Daar zouden ze in Auschwitz niet zo gemakkelijk mee weg komen.


Een voor mijn vakgebied belangrijk onderscheid tussen het toenmalige concentratiekamp en de huidige gevangenis zijn de eerder genoemde wetten en regels en de mensen die daaraan uitvoering geven. Deze wetten en regels geven de staat macht, maar moeten tegelijkertijd die macht beteugelen, geholpen door een rechtssysteem, rechters, officieren van justitie en advocaten. Dat is de rechtstaat zoals deze zou moeten zijn. Dan kan de rechtsstaat haar burgers, al haar burgers beschermen.


Maar het is dus al eens goed misgegaan, angst regeerde en de rechtsstaat verloor het recht en verving het door ongecontroleerde macht. De gruwelen van de Tweede Wereldoorlog waren het gevolg. Ik leef dus in de wetenschap dat angst voor mensen van een ander geloof, weerzin tegen mensen van een ander geloof, vooroordelen over mensen van een ander geloof, kunnen maken dat opnieuw geweld wordt gedaan aan de rechtsstaat.


Het is die wetenschap die mij beducht maakt, zodat ik er altijd met een ongemakkelijk gevoel naar toe ga, naar Kamp Vught en met een ongemakkelijk gevoel weer weg ga, want altijd is er het risico dat achteraf zal worden gezegd over de mensen die daar zaten: ……… de rechtsstaat kon hen niet meer beschermen.

Uitgelichte berichten
Recente berichten
Archief
Zoeken op tags
Volg ons
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square

Telefoon 045-571 4576

Fax 045-5713026

 

info@boumans-adv.nl

Openingstijden:

Ma-vr 8:30 tot 17:00 uur

Samenwerking

Algemene voorwaarden

Privacy statement

Klachten

  • Wix Facebook page
  • LinkedIn Social Icon