Onrechtmatige daad en eigen schuld: hoe zat het ook alweer?


Wanneer de schade van een daad mede een gevolg is van een omstandigheid die aan de benadeelde kan worden toegerekend, kan niet voorbij worden gegaan aan het leerstuk van de eigen schuld.[1] Het leerstuk ziet op de vermindering van de vergoedingsplicht welke in beginsel ná de vestiging van aansprakelijkheid aan de orde dient te komen. De aansprakelijke partij kan dan de benadeelde eigen schuld tegenwerpen op de voet van artikel 6:101 lid 1 BW. Met een beroep op eigen schuld zegt de veroorzaker in feite: ‘Ja ik mag dan wel aansprakelijk zijn, maar de benadeelde heeft de schade ook (deels) aan zichzelf te danken!’.[2] Het gaat daarbij om een omstandigheid die de benadeelde kan worden toegerekend (ex artikel 6:98 BW), omdat hij zich anders heeft gedragen dan in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs van hem mocht worden verwacht. Een omstandigheid die heeft bijgedragen aan het ontstaan van de schade is bepalend en niet de mate van schuld. Bekend is het voorbeeld van het niet dragen van de autogordel, waarna een verkeersongeval plaatsvindt door een onrechtmatigheid van een andere weggebruiker. Voor de beoordeling van het aandeel in het ontstaan van de schade hebben we de figuur van de causale verdeling, waarbij het gaat om de in evenredigheid naar de mate waarin ieder tot het ontstaan van de schade heeft bijgedragen. De concrete omstandigheden van het geval zijn bepalend voor de uiteindelijke verdeling naar evenredigheid.[3] Het percentage eigen schuld dat in mindering moet worden gebracht is in cassatie niet toetsbaar vanwege de feitelijke aard ervan.[4]


Nadat de causale verdeling is vastgesteld, laat de billijkheidscorrectie nog ruimte voor een andere uitkomst (art. 6:101 BW laatste zin). [5] Hier kan de mate van verwijtbaarheid wel een rol spelen. Factoren zoals de aard van de aansprakelijkheid, de aard en omvang van de schade, de uiteenlopende ernst van de gemaakte fouten en het bestaan van een verzekering kunnen een (billijkheids)correctie rechtvaardigen.[6] De grenzen van de schadevergoedingsverplichting worden door de redelijkheid bepaald. Ook ethische overwegingen kunnen daarbij een rol spelen. Zo kan bij een mislukte sterilisatie van de benadeelde niet worden gevergd dat voor de beperking van de omvang van de schade de zwangerschap wordt afgebroken.

Op de aansprakelijke partij die zich beroept op de rechtsgevolgen van eigen schuld – de vermindering van de vergoedingsplicht - rust volgens artikel 150 Rv de stelplicht en bij voldoende betwisting door benadeelde de bewijslast van al die feiten waarvan het materiele recht het ingeroepen rechtsgevolg afhankelijk heeft gesteld.[7] Als de aansprakelijke partij de rechtsfeiten voor een beroep op eigen schuld niet voldoende kan motiveren, dan strand in beginsel dat beroep wegens de aan het bewijslast gekoppelde bewijsrisico en dient de schade volledig vergoed te worden.


Een succesvol beroep op eigen schuld heeft ook in evenredigheid haar doorwerking in de verplichting tot vergoeding van de (buiten)gerechtelijke kosten. De billijkheid van het doorvoeren van een correctie op deze kosten dient te worden beoordeeld op basis van alle omstandigheden van het concrete geval.[8]


[1] De rechter past overigens niet-ambtshalve het leerstuk van de eigen schuld toe, maar eerst nadat daarop een voldoende gemotiveerd beroep daarop wordt gedaan (T&C BW, boek 6, art. 101).

[2] Ook wel aangeduid als een zelfstandig of bevrijdend verweer.

[3] Het zou zelfs voornamelijk berusten op intuïtief inzicht (Akkermans & Van Dijk, AV&S 2012/17).

[4] Boonekamp, Schadevergoeding, art. 6:101 BW, aant. 22.3.

[5] In de praktijk is deze correctie eerder uitzondering dan regel.

[6] Handboek personenschade maart 2014, nr 5092-13

[7] Uit ‘enige bijzondere regel’, geschreven of ongeschreven recht kan een van de hoofdregel afwijkende bewijslastverdeling voortvloeit (Parl. Geschiedenis Bewijsrecht p.89).

[8] HR 21 september 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA7624.

Uitgelichte berichten
Recente berichten
Archief
Zoeken op tags
Volg ons
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square

Telefoon 045-571 4576

Fax 045-5713026

 

info@boumans-adv.nl

Openingstijden:

Ma-vr 8:30 tot 17:00 uur

Samenwerking

Algemene voorwaarden

Privacy statement

Klachten

  • Wix Facebook page
  • LinkedIn Social Icon